Sprowokowany przez jednego ze stałych komentatorów, postanowiłem napisać parę słów w związku z niedawnym masywnym wyciekiem danych medycznych.

Po pierwsze, nie mogę skomentować tego konkretnego zdarzenia, bo wiem o nim tylko tyle, co wszyscy inni z mediów. Ale bazy danych należy zabezpieczać. Trzeba jednak uświadomić sobie, że w obszarze bezpieczeństwa danych trwa nieustanna, bezwzględna rywalizacja pomiędzy specjalistami od bezpieczeństwa ze specjalistami od łamania zabezpieczeń. Dlatego zabezpieczenia, które jeszcze kilka lat temu mogłyby uchodzić za żelazne, dziś mogą być zaledwie takie sobie, więc jeśli administrujesz jakimiś naprawdę ważnymi danymi, musisz te zabezpieczenia regularnie poprawiać, unowocześniać, likwidować ujawnione dziury. Duże organizacje nie ograniczają się do rozwiązań komercyjnych, lecz wymyślają wręcz własne, oryginalne zabezpieczenia, których nie ujawniają. Dbanie o bezpieczeństwo danych na tym poziomie to bardzo pracochłonne i kosztowne przedsięwzięcie.

Oczywiście są różne bazy danych. Jeśli prowadzisz, czy ja wiem, hurtownię ogrodniczą lub niewielkie biuro projektowe, bazę danych twoich klientów powinieneś zabezpieczać, bo raz, że jest to cenny zasób, dwa, że jest to wymóg etyczny, a trzy, jest to wprost wymóg prawny, jeśli dane obejmują osobiste dane klientów, choćby ich numery PESEL. Ale powiedzmy sobie szczerze, w wypadku takich danych raczej nie staniesz się obiektem ataku ze strony obcych agencji wywiadowczych czy grup terrorystycznych, więc wydawanie grubych pieniędzy na nieustanne aktualizowanie zabezpieczeń zapewne nie jest konieczne, choć powinieneś instalować opublikowane patche, jeśli są one darmowe lub nie kosztują zbyt dużo, co bardzo często ma miejsce, a także opracować procedury dostępu do danych i ich przestrzegać.

I tu pojawia się naprawdę interesujące pytanie: Dlaczego akurat ta zhakowana baza danych medycznych była źle zabezpieczona? Czy operator nie zdawał sobie sprawy ze znaczenia tych danych, czy w sektorze bezpieczeństwa panował u operatora bałagan, czy też po prostu operator postanowił przyoszczędzić i na softwarze, i na zespole, który miał dbać o zabezpieczenia?

Otóż na to pytanie naprawdę powinniśmy poznać odpowiedź, żeby inni operatorzy nie popełnili podobnych błędów.

Jest także drugi aspekt tego wycieku danych. Wyciek był masywny, podobno obejmował dane 19 mln pacjentów. Dlaczego więc cała Polska nie wpada w panikę?

Ludzie wiedzą, że wyciek danych bankowych jest bardzo groźny, bo można stracić pieniądze. Gdyby wyciekły dane bankowe, panika byłaby gigantyczna; z drugiej strony dane bankowe są na ogół dobrze zabezpieczone, a przynajmniej takie jest domniemanie. Ale wyciek danych medycznych? Wykradzione dane zawierały dane osobowe: imię nazwisko, numer PESEL itd. Ktoś, kto posiada takie informacje, może podszyć się pod daną osobę, dokonać oszustwa lub choćby wziąć kredyt, który potem ofiara będzie musiała spłacać. Dlatego rząd usilnie zachęca, aby zastrzec swój numer PESEL, co można zrobić całkiem łatwo i co zabezpieczy przed tego typu wyłudzeniami.

Jednak co z medycznym aspektem wykradzionych danych? Oczywiście jesteśmy straszeni dystopijnymi wizjami, w których jeśli ubezpieczyciel dowie się o twoich chorobach, będziesz zmuszony do płacenia horrendalnie wysokich składek albo w ogóle stracisz ubezpieczenie zdrowotne. Akurat w Europie, z jej państwowymi, powszechnymi systemami ubezpieczeń zdrowotnych, to nam nie grozi, choć jeśli będziesz chciał wykupić jakąś dodatkową polisę prywatną, coś może być na rzeczy.

Są zawody, w których określone choroby wykluczają z ich uprawiania, więc osoby nimi dotknięte starają się je ukryć przed (potencjalnym) pracodawcą – tu przypomina mi się ponura historia Andreasa Lubitza, niemieckiego pilota cierpiącego na depresję, który popełnił samobójstwo celowo doprowadzając do katastrofy samolotu rejsowego ze 150 osobami na pokładzie. Podobnie osoby startujące w wyborach mogą starać się ukryć swój zły stan zdrowia, żeby nie zniechęcić wyborców (tu na myśl przychodzą i JFK, i Joe Biden, i Donald Trump, a u nas Jacek Kuroń). We wszystkich takich przypadkach ujawnienie wykradzionych danych medycznych mogłoby zmienić bieg historii. Więc jeśli kiedyś, potencjalnie, będziesz się starał o objęcie urzędu z wyboru lub zatrudnienie na stanowisku wymagającym szczególnych kwalifikacji zdrowotnych, wyciek twoich danych medycznych powinien cię zaniepokoić.

Ale zwykłych ludzi ujawnienie danych medycznych też może nieprzyjemnie dotknąć. Powiedzmy, starasz się o kredyt hipoteczny, masz stałe zatrudnienie i odpowiednie dochody, ale bank dowiedział się, że masz raka. I odmawia ci kredytu spodziewając się, że umrzesz na długo przed terminem spłaty, a wtedy może pojawić się problem z dalszą spłatą. Więc lepiej ci tego kredytu nie dać.

Rekapitulując, ludzie nie panikują po ujawnieniu danych medycznych, bo nie dostrzegają wagi problemu. Tymczasem choć moim zdaniem powodów do paniki nie ma, powinniśmy się czuć zaniepokojeni.

W lewicowych mediach, w liberalno-lewicowych środowiskach przyjęło się, że kwestionowanie prawa dwóch złotych medalistek olimpijskich w boksie, jednej z Algierii, drugiej z Tajwanu, do udziału w igrzyskach dowodzi mizoginii, transfobii, jaskiniowego prawactwa, wysługiwania się Putinowi, a już na pewno ogólnego buractwa i braku dobrych manier. No, trudno.

Zamieszczam tu mój komentarz z pewnej internetowej dyskusji. Za sukces poczytuję sobie to, że nie zostałem zań odsądzony od czci i wiary i zwyzywany od najgorszych.

***

Nauczyliśmy się, że gender i sex, płeć kulturowa i płeć biologiczna, to różne pojęcia. U większości ludzi jedno zgadza się z drugim, ale istnieją osoby, u których ta zgodność nie zachodzi. Są kobiety uwięzione w męskich ciałach, są mężczyźni uwięzieni w ciałach kobiecych, są osoby, u których współistnieją cechy kobiece i męskie. Niektóre z tych osób poddają się procesowi tranzycji, niektóre nie, ale wszyscy oni oczekują, żeby traktować ich zgodnie z płcią, którą sami odczuwają. I tak my, ludzie, powinniśmy robić przez szacunek dla ich człowieczeństwa: uznawać odczuwaną przez nich płeć kulturową wszędzie tam, gdzie to kultura decyduje. Takie osoby naprawdę zasługują na wsparcie, bo ich sytuacja społeczna bywa nie do pozazdroszczenia.

Są jednak konteksty, w których decyduje sex, płeć biologiczna – mianowicie wtedy, gdy odwołujemy się do cech biologicznych, nie zaś tych kształtowanych kulturowo. Skoro odróżniamy gender od sex, to powinniśmy przyznać, że w przypadku niezgodności jednego z drugim niekiedy decyduje to, niekiedy tamto. Prawacy traktują gender jako fanaberię i powiadają, że zawsze i wyłącznie decyduje sex. Czyżby lewica jako fanaberię traktowała sex, domagając się pełnego prymatu ducha nad materią? Niestety, taka sytuacja nie zachodzi.

Otóż, moim zdaniem, tak właśnie jest w przypadku sportu wyczynowego, gdzie nie decyduje to, jak ktoś o sobie samym myśli i jak samego siebie odczuwa, ale budowa anatomiczna. Cechy takie, jak budowa kostno-szkieletowa, proporcje ciała, pojemność płuc, zasięg ramion i takie tam, mogą mieć charakter męski, nawet jeśli osoba została (błędnie) uznana po urodzeniu za dziewczynkę i tak wychowana. Sportowe kategorie kobiece utworzono dlatego, że kobiety miałyby nikłe szanse w rywalizacji z mężczyznami (zapewne najsprawniejsze kobiety bez trudu wygrywałyby z męskimi średniakami, nawet ze sporą grupą gości powyżej średniej, ale z najlepszymi nie miałyby szans) i to wcale nie dlatego, że jedni ludzie mają penisy, a inni pochwy, ale dlatego, że jedni ludzie są genetycznie predysponowani do posiadania innej gęstości tkanki mięśniowej i innych proporcji ciała, niż ci o innym genotypie.

Sprawę dodatkowo komplikuje to, że na poziomie genetycznym mogą występować inne układy chromosomów, niż XX/XY – spektrum płci nie jest dychotomiczne – a nawet jeśli występuje XY, to na skutek pewnych mutacji zewnętrzne męskie narządy płciowe mogą nie zostać wykształcone (stąd błędna atrybucja płci przy porodzie i wynikająca stąd genderowa identyfikacja z dziewczynką), ale ten Y i tak wpływa na zmiany w budowie ciała w okresie pokwitania. W interesującej nas sytuacji oznacza to, że biologiczny nie-mężczyzna niekoniecznie jest biologiczną kobietą. Gdy raz zgodziliśmy się, że nie ma dychotomii, zasada wyłączonego środka nie obowiązuje.

I dlatego osoby, które nie są biologicznymi kobietami, nie powinny w wyczynowym sporcie rywalizować w kategoriach kobiecych (trzeba tu przyznać, że stosowane w sporcie metody sprawdzania, kto jest biologiczną kobietą, nie są doskonałe i budzą wiele kontrowersji – patrz Wikipedia). Zaburzenia w rozwoju płciowym w niczym nie umniejszają człowieczeństwa tych osób, więc we wszelkich kategoriach społecznych zależnych od kultury, z całą pewnością powinniśmy traktować ludzi zgodnie z płcią, którą oni sami sobie przypisują – tego wymaga szacunek dla tych osób i zwykła przyzwoitość. Ale w wyczynowym sporcie nie, bo tu nie chodzi o kulturę, ale o biologię.

Czy jest to krzywdzące dla osób, które, całkowicie bez własnej winy, mają męskie ciała (i powtórzę po raz kolejny, nie chodzi mi o penisa!), choć zostały wychowane jak dziewczynki i czują się kobietami? Z pewnością tak. Ale równie krzywdzące dla uprawiających sport kobiet byłoby skazywanie ich z góry na porażkę, gdyby musiały rywalizować z osobami, które swą męską budowę ciała zawdzięczają genetyce. Proszę pomyśleć o zawodniczkach, które zajęły czwarte i dalsze miejsca w biegu na 800 metrów na olimpiadzie w Rio. Od czasów starożytnych, od Ajschylosa i Eurypidesa, wiadomo, że niekiedy coś trzeba wybrać, mimo iż każdy wybór będzie w jakimś sensie zły, gdyż pewnych racji pogodzić się nie da. Z dwóch kiepskich rozwiązań ja wybieram wykluczenie biologicznych nie-kobiet z rywalizacji w sporcie wyczynowym, gdyż potencjalnie skrzywdzonych kobiet-zawodniczek jest o wiele więcej, niż zawodników z zaburzeniami rozwoju płciowego. Jeśli ktoś wybiera inaczej, ich prawo, ale niech przynajmniej przyznają, że dokonali wyboru, nie zaś, że nie ma problemu. Udawanie, że tu nie ma żadnego problemu, dowodzi ideologicznego zaślepienia, a może nawet zakłamania.

Z udziału w igrzyskach wykluczona została amerykańska osoba pływacka, Lia Thomas. World Aquatic dożywotnio wykluczył ją z zawodów kobiecych, gdyż przeszła męskie dojrzewanie, w czym nie ma nic dziwnego: Lia Thomas urodziła się jako chłopiec, była wychowywana jako chłopiec, stała się mężczyzną, regularnie startowała w zawodach pływackich w kategoriach męskich, po czym już jako osoba dorosła postanowiła ujawnić swój żeński gender (lub też dokonać genderowej konwersji – w tym kontekście nie ma to znaczenia). Aby móc dalej startować, farmakologicznie obniżyła sobie poziom androgenów, przede wszystkim testosteronu, w wyniku czego znacznie spadły jej najlepsze osiągnięcia. I bodaj raz wystartowała w zawodach w kategorii kobiecej, wygrywając z wielką przewagą. Wtedy World Aquatic ją zdyskwalifikował stwierdzając, że to nie poziom testosteronu, ale męskie dojrzewanie płciowe decyduje. Lia Thomas odwołała się do Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu (CAS), ale ten oddalił jej skargę, a MKOl uszanował stanowisko federacji pływackiej.

Natomiast dwie osoby pięściarskie stojące w centrum obecnej kontrowersji zostały w 2023 wykluczone z udziału w mistrzostwach świata przez International Boxing Association (IBA), gdyż uznano je za biologicznych mężczyzn (nie jest jednak jasne, jakiego rodzaju testy przeprowadzono). MKOl, który z bardzo wielu poważnych powodów (podejrzenia korupcji, zarzuty odnośnie do bezstronności sędziowania, brak transparentności finansowej) przestał współpracować z IBA i nie uznaje jej decyzji, zakwalifikował te osoby do udziału w igrzyskach nie dlatego, że przeprowadzono jakieś inne badania (MKOl, wbrew protestom zawodniczek, zaniechał badań genetycznych), ale dlatego, że płeć żeńską miały wpisaną do paszportów, a poziom testosteronu miały w dopuszczalnych granicach. W Polsce w dyskusji publicznej kwestionuje się decyzję IBA wyłącznie dlatego, że szefostwo tej federacji jest powiązane z Putinem. To rzeczywiście nie przydaje im wiarygodności, ale też nie dowodzi, że wszystko, co oni mówią, jest nieprawdą.

Podobno sporo osób ma jakąś drobnostkę, która ich w sposób niezrozumiały, ponad wszelką miarę irytuje. Dla mnie czymś takim jest słowo gościni. Boże, jak ja nie znoszę tego słowa!

Nie mam nic przeciwko feminatywom, prezydentkom, naukowczyniom, chirurżkom czy kierowczyniom. Mnie jedynie drażni to konkretne słowo, gościni.

Ze smutkiem przyznaję, że to słowo uznawane jest za poprawne i że występuje w Słowniku Warszawskim – ale chyba tylko tam. W dodatku jako druga forma żeńska rzeczownika gość; pierwszą formą jest gościa, która nie budzi we mnie żadnego sprzeciwu, ba, wydaje mi się ładna. W języku rosyjskim mamy słowo гостья, określające gościa-kobietę. Być może komuś wydało się, że tworząc ten pokraczny neologizm, gościni, uniknie rusycyzmu, jakim rzekomo byłaby gościa, podczas gdy gościa istniała w polszczyźnie od dawna, nie była naleciałością z czasów zaborów.

W języku polskim istnieją liczne rzeczowniki rodzaju żeńskiego z końcówkami -ini, -yni. Mistrzyni, zdobywczyni, zwyciężczyni, łowczyni, naukowczyni, morderczyni, kniahini, bogini. Czemu więc nie gościni? Bo rzeczowniki rodzaju męskiego, od których utworzono powyższe formy żeńskie, mają inne formy, tymczasem wyraz gość ma budowę taką, jak znane rzeczowniki rodzaju żeńskiego: kość, złość, miłość i wiele podobnych. Siłowe, bezmyślne utworzenie formy żeńskiej od rzeczownika, który sam z siebie brzmi jakby był rodzaju żeńskiego, budzi mój sprzeciw.

Rzeczownik gość oznacza też faceta, bliżej nieokreślonego mężczyznę. Gdy byłem chłopcem, w okolicach mojego podwórka funkcjonował żeński odpowiednik gościa w tym znaczeniu: gościówa.

To słowo wydaje mi się tysiąc razy zgrabniejsze od katastrofalnej gościni.