Nauczyciele zawiesili strajk. Przegrali. Robią dobrą minę do złej gry, że wrócą do strajku we wrześniu, a wtedy to ho, ho! Pojawiają się analizy potwierdzające to stanowisko, ale ja jakoś nie mogę w nie uwierzyć. Rząd pokazał, że w rozgrywce z nauczycielami lub jakąkolwiek inną grupą, która ma jakie-takie poczucie odpowiedzialności za powierzone sobie sprawy, może nie ustępować, gdyż ostatecznie zwycięży właśnie to poczucie odpowiedzialności, zwłaszcza jeśli poparcie społeczne dla protestującej grupy będzie słabe. Gdyby strajkujący nauczyciele byli bardziej asertywni, nie okazali troski o uczniów, mogli byli wygrać. Jednak okazali troskę, a więc okazali słabość. I przegrali.

A poparcie dla strajku nauczycieli było słabe. Rodzice małych dzieci wściekali się, że dziećmi nie ma się kto zająć. Rodzice uczniów przystępujących do egzaminów drżeli, że na skutek strajku egzaminy mogą się nie odbyć. Rząd grzmiał, że strajkujący nauczyciele wzięli dzieci za zakładników. Tymczasem, na co zwrócił uwagę pewien znajomy edukator, jeśli rząd na egzaminy ósmoklasistów i gimnazjalne sprowadza posiłki złożone ze strażaków i urzędników gminnych, a później uchwala ustawę, wedle której klasyfikacji maturzystów może w ostateczności dokonać urzędnik magistratu, okazuje się, że nauczyciele są niepotrzebni. Ba, w ogóle w tej optyce niepotrzebna jest edukacja. Liczy się zaświadczenie, dokument, papier, który może wystawić ktokolwiek. My, jako społeczeństwo, przestaliśmy się zastanawiać jakie wykształcenie odbiorą nasze dzieci, liczy się tylko dyplom, jaki otrzymają.

To głupie, nieprawdaż?

Strajkujący nauczyciele byli spotwarzani i atakowani bez przerwy. Jarosław Kaczyński uznał za stosowne pochwalić się (przyszłymi, wypłacanymi ze środków tej wyimaginowanej wspólnoty) dotacjami do świń i krów, ale o nauczycielach nie wspomniał. Patryk Jaki porównywał strajkujących do Wehrmachtu. Morawiecki, Szydło, genetyczny patriota Suski i inni członkowie rządu łgali na temat wysokości nauczycielskich zarobków. W niektórych szkołach grupki rodziców, którym przewodzili – cóż za niespodzianka! – PiSowscy radni, lżyli i poszturchiwali strajkujących nauczycieli. PiSowskie fabryki trolli rozpowszechniały kłamliwe opowieści o zapłakanych kuzynkach i strajkujących nauczycielkach. Niektórzy księża i biskupi znieważali nauczycieli w kazaniach wielkanocnych (gorze wam, klechy!).

No i nauczyciele przegrali. Jak sądzę, pierwszym skutkiem przegranej będzie to, że wszyscy nauczyciele, którzy czują, że poradzą sobie na otwartym rynku pracy, odejdą z zawodu. Zostaną nieudacznicy – których, trzeba to przyznać, jest w tej grupie sporo – oraz zmęczeni ludzie chcący jedynie doczekać emerytury, plus nieliczna grupka zapaleńców. Poziom polskich szkół jeszcze bardziej spadnie.

Dlatego sądzę, że najważniejszym celem tych, którzy przyjdą do władzy po upadku PiSu, oby jak najrychlejszym, powinna być edukacja. Odbudowa prestiżu i poziomu szkoły. Zaniedbania są wieloletnie, sięgają daleko przed czasy PiSu, a ich przyczyny są na pewno złożone. Nie da się ich sprowadzić do neolewicowej opowieści o tym, że liberałowie oddali szkoły prawicy i Kościołowi. O tym napiszę może kiedy indziej. Jednak bez edukacji nie poradzimy sobie ani z gospodarką, ani z zagrożeniami klimatycznymi, ani z bezpiecznym rozwojem Polski, ani sami ze sobą.

Stirlitz szedł przez galerię handlową. Nagle zobaczył osobę z kubkiem kawy ze Starbucksa.
– Strajkująca nauczycielka – pomyślał Stirlitz.
– Sam jesteś nauczycielka – pomyślał Bormann.

Najbliższe otoczenie Jarosława Kaczyńskiego pokłada w partii Roberta Biedronia ogromne nadzieje,

pisze Cezary Michalski w najnowszym Newsweeku. Taki jest generalny ton komentatorów związanych z Platformą Obywatelską/Koalicją Obywatelską czy tylko z nimi sympatyzujących: Partia Wiosna, którą tworzy Robert Biedroń, będzie przede wszystkim żerować na Koalicji Obywatelskiej, podbierać jej działaczy i wyborców, a to, zważywszy na kształt naszej ordynacji wyborczej, będzie sprzyjać PiSowi, nawet jeśli stanie się tak wbrew intencjom samego Roberta Biedronia.

Wiosna, z dokładnością do fluktuacji, nie odbierze głosów PiSowi. Odbierze trochę Kukizowi i SLD, zapewne połknie śladowy elektorat Razem, ale głównie będzie rosnąć kanibalizując Platformę i Nowoczesną. To, w istocie, byłby prezent dla PiSu.

Tak jednak nie musiałoby się stać, gdyby Biedroniowi udało się zmobilizować tych wyborców, którzy bez Wiosny zostaliby w domu. Mam na myśli przede wszystkim wyborców najmłodszych. To prawda, że w 2015 największym w tej grupie poparciem cieszył się PiS a za nim szła nasza pożal się Boże alt-prawica, ale to w tej grupie była też największa absencja wyborcza. Jest więc kogo mobilizować. Ci młodzi wyborcy, którzy nie zagłosują na PiS ze względu na ich stosunek do Kościoła, nie na PiS czy alt-prawicę ze względu na praktykowane przez nich archaiczne formy patriotyzmu, nie na SLD, bo to leśne dziadki, nie na Razem, bo to hipsterzy, o których nikt nie słyszał, ale też nie na Koalicję Obywatelską, którą widzą jako mieszankę gospodarczych neoliberałów i kunktatorów w sprawach obyczajowych, mogliby zagłosować na Biedronia. Wyraźnie antyklerykalne – ale nie antyreligijne, żeby nie zrażać bardziej tradycjonalistycznych wyborców! – hasła Wiosny, w połączeniu z ogólnym entuzjazmem i kreowanym wizerunkiem świeżości, mogłyby tych wyborców zmobilizować. Gdyby tych zmobilizowanych, którzy nie mogąc głosować na Biedronia, gdyby go nie było, wybraliby absencję, było więcej, niż głosów odebranych Koalicji Obywatelskiej, efekt netto wkroczenia Wiosny do polityki mógłby być korzystny z punktu widzenia starań o odsunięcie PiS od władzy. Byle tylko Robertowi Biedroniowi na tym zależało…

Nie wiem jednak czy tak jest. Cytowany przez Michalskiego Jarosław Flis, socjolog i znawca systemów wyborczych, powiada, że Wiosna może walczyć wyłącznie o wielkomiejskich, liberalnych wyborców, zresztą nie z grupy najmłodszej, ale tej o oczko starszej.

Przejęcie wyborców Nowoczesnej, którzy bez entuzjazmu wracali do PO, a nie wchłonięcie SLD czy Partii Razem, to priorytet nowej partii Roberta Biedronia,

pisze Michalski.

Pośrednio potwierdza to publicysta Liberte!, pisząc, iż w wielu miejscach partię Wiosna tworzą ci sami ludzie, którzy cztery lata temu tworzyli Nowoczesną, a jeszcze wcześniej Ruch Palikota. Podobnie, czytając wywiad z Beatą Maciejewską, „ekspertką Wiosny do spraw zrównoważonego rozwoju”, odnoszę wrażenie, że partia ta apeluje do wyborcy mieszkającego samodzielnie i względnie dobrze sytuowanego, a więc raczej nie do tego z najmłodszej grupy wiekowej, który dotąd nie zwracał uwagi na sprawy publiczne. Maciejewska, odnosząc się do postulatu zamknięcia wszystkich kopalń węgla do 2035, mówi:

Potrzebujemy zmiany nawyków, nowego sposobu myślenia o energii i przebudowania systemu energetycznego. Większość z nas to zresztą robi w swoim codziennym życiu. Wymieniamy sprzęt na bardziej energooszczędny, regulujemy ciepło, wymieniamy oświetlenie na LED-owe.

Wszystko fajnie, ale to nie jest argument skierowany do wyborcy, który w ogóle nie ma zamiaru głosować, a „wymiana sprzętu” jest dla niego pojęciem abstrakcyjnym.

Jeśli chodzi o program, to jest on „progresywny”, ale szalenie niekonkretny: wysokie emerytury obywatelskie, radykalne skrócenie kolejek do lekarzy-specjalistów, dekarbonizacja gospodarki. Nie wiadomo co prawda, jak to wszystko sfinansować, a podawane przez Wiosnę szacunki są bardzo mocno zaniżone, ale tym się Robert Biedroń i jego zwolennicy nie przejmują. Plus, jak już pisałem, radykalne – jak na warunki polskie! – postulaty antyklerykalno-obyczajowe, paradoksalnie, najtańsze do wprowadzenia. Wydaje mi się, że Biedroniowi chodzi głównie o przyciągnięcie wyborców, nie zaś o realizację obietnic wyborczych. Z jednej strony jest to niezbyt uczciwe, a z drugiej szalenie polskie: jakoś to będzie!

Ale najbardziej niepewnym elementem partii Roberta Biedronia jest sam Robert Biedroń. Polityk ten z pewnością obdarzony jest sporą charyzmą, jest typem celebryty-showmana – co akurat może się sprawdzać w przyciąganiu wyborców – ale jest w nim coś z pozera. Przede wszystkim przedstawia się jako nowa jakość w polityce, człowiek świeży, nieskażony władzą – iluż przed nim to już robiło? – a faktycznie długie lata był w SLD, kandydował z ramienia tej partii do Sejmu, gdzie w końcu wszedł wraz z Palikotem. Nic wielkiego jako poseł nie osiągnął, ale się wylansował. Zrezygnował z mandatu, wygrał wybory na prezydenta Słupska, ale nie zrealizował wielu obietnic wyborczych (zgoda, nie była to wyłącznie jego wina). Nie ubiegał się o reelekcję, ale stanął do wyborów na radnego. Mandat zdobył, ale go nie objął: pociągnął listę, ale być może zawiódł tych, którzy jemu osobiście zaufali. Teraz mówi, że chce zostać premierem, ale wystawia partię do eurowyborów, choć na partyjnej konwencji nie powiedziano dosłownie niczego na temat polityki europejskiej. Sam Biedroń zapowiada, że stanie do eurowyborów, ale mandatu nie obejmie: jak w Słupsku pociągnie listę, a zdobyty przez niego mandat obejmie ktoś inny. Na pierwszy rzut oka taka zapowiedź jest uczciwa, ale przecież wiadomo, że wiele osób głosując „na Biedronia” faktycznie wprowadzi do Parlamentu Europejskiego jakichś działaczy, którzy być może budzą ich znacznie mniejszy entuzjazm. A dalej co? Premierem Robert Biedroń jednak nie zostanie, więc po kilku miesiącach zrezygnuje z mandatu żeby stanąć do wyborów prezydenckich? Toż to jest czysty lans, nie zaś uprawianie polityki rozumianej jako służba publiczna.

Tymczasem zaś osoby nieprzychylne Robertowi Biedroniowi, nieprzychylne, choć nienapastliwe, przypominają, jak Biedroniowi jeszcze jako działaczowi LGBT w czasie różnych kampanii na rzecz praw tego środowiska bardziej zależało, żeby to jego zapamiętano, nie zaś, żeby kampania odniosła skutek. Teraz zaś Biedroń blokuje na Twitterze wszystkich, którzy wyrażą się bez dostatecznego entuzjazmu o nim lub o programie jego partii. Tak, jakby mu nie zależało na przekonywaniu wątpiących, ale na zdobywaniu wyznawców.

Rekapitulując, jeżeli Robertowi Biedroniowi uda się skłonić dużą grupę wyborców, którzy dotąd nie szli głosować, do udziału w wyborach, jego wejście do ogólnopolskiej polityki będzie można uznać za korzystne. Nie zrealizuje on, co prawda, znacznej części swoich postulatów, co jedni mu wybaczą – każdy w kampanii wyborczej obiecuje gruszki na wierzbie – ale inni poczują się rozczarowani, oto bowiem okaże się, że kolejny „nowy” polityk obiecuje jedynie gruszki na wierzbie. Inna rzecz, że nowi wyborcy, których Biedroń mógłby przyciągnąć, w mniejszym stopniu kierowaliby się postulatami ekonomicznymi. Oni zdecydują biorąc pod uwagę sytuację społeczno-obyczajową.

Jeśli jednak siła partii Roberta Biedronia oparta będzie przede wszystkim na głosach odebranych Koalicji Obywatelskiej, jego udział w wyborach będzie destruktywny z punktu widzenia walki politycznej z PiS, czyli z walki o zachowanie Polski jako kraju demokratycznego, wiernego europejskim wartościom. Na razie wiele wskazuje na tę właśnie możliwość. 

Czas pokaże. Ja sam na razie jego formacji nie potępiam, ale też patrzę się na nią z bardzo dużym sceptycyzmem.

Magdalena Ogórek. Dwie wieże. Jurny Stefan. Ewa Kopacz i dinozaury. Problemy Misiewicza. Dwórki Glapińskiego. Nowa afera mięsna (dla Polski gigantyczna katastrofa wizerunkowa). Sylwester syna Czarneckiego. Korupcja w KNF. Skandal goni skandal, afera goni aferę. To, co dziś jest skandalem i wiadomością dnia, pojutrze będzie zapomniane, gdyż wybuchnie kolejna afera, co najmniej tak samo obrzydliwa, jak poprzednie.

U postronnych może to wywołać wrażenie, że wszystko, co choć trochę ociera się o politykę, jest brudne i obrzydliwe, więc lepiej się tym nie zajmować, uprawiać swój własny ogródek, nie przejmować się wyborami, a politycy – jeden wart drugiego – niech się gryzą i opluwają we własnym gronie. Może o wywołanie takiego wrażenia właśnie chodzi? Jeśli ktoś zza granicy obserwuje polskie życie publiczne, nieuchronnie musi dojść do wniosku, że Polska to dziki, barbarzyński kraj, Borduria i Rurytania (© Ziemowit Szczerek), a jej europejskie aspiracje świadczą jedynie o chorobliwej megalomanii. Zaciera się też różnica pomiędzy aferami bardzo poważnymi – dwie wieże, KNF – a tymi marginalnymi, choć z różnych względów ohydnymi – Magdalena Ogórek, jurny Stefan.

Wśród tych wszystkich afer jedna wydaje mi się szczególna. Oto mecenas Robert Nowaczyk, zeznając przed komisją reprywatyzacyjną, powiedział nie tylko o bardzo podejrzanym zaangażowaniu ludzi z obozu PiS i z obecnych, nadzorowanych przez PiS służb specjalnych w reprywatyzację warszawskich nieruchomości, ale też o alkoholowych libacjach z udziałem osób nadzorujących obecnie polskie służby specjalne. Mecenas Nowaczyk sam ma zarzuty kryminalne w aferze reprywatyzacyjnej, więc dość łatwo jest powiedzieć, że obciąża innych, żeby oczyścić siebie. I PiS to właśnie mówi. Ba, nie przesądzając, jak było naprawdę, brzmi to dość wiarygodnie. Ale do wątku alkoholowego nikt się nie odnosi.

Otóż, moim zdaniem, jeśli minister odpowiedzialny za służby specjalne, facet mający dostęp do wszelkich tajemnic państwowych i tajemnic NATOwskich, zostaje publicznie oskarżony, że upił się tak bardzo, iż łaził na czworakach i całował się z psem-bokserką, a nikt oskarżyciela natychmiast nie zdezawuował jako niewiarygodnego kłamcy i mitomana, to tenże minister pięć minut po upublicznieniu zeznań powinien się podać do dymisji. Tu nie ma żadnych wątpliwości – natychmiastowa dymisja i żadnych dalszych dyskusji. Ale bohater tej opowieści, czołowy PiSowski hunwejbin, minister Mariusz Kamiński, ani myśli o dymisji, nikt zresztą zbyt głośno się tego nie domaga.

Więc może my jesteśmy Bordurią?

Kluczowym problemem politycznym, jaki staje teraz przed wieloma krajami europejskimi, od Polski, poprzez Włochy i Francję, aż do Wielkiej Brytanii, jest dylemat: jak wiele integracji europejskiej, a jak wiele suwerenności? I dalej, jeśli integracja, to ile suwerenności można poświęcić, a jeśli suwerenność, to co się straci rezygnując z ważnych elementów integracji? Bo i koncepcja Unii-skarbonki, i pomysł, że my sobie tu na boku będziemy zawierać niezależne umowy handlowe z innymi krajami i jednocześnie korzystać z dobrodziejstw wspólnego rynku, najwyraźniej nie wypaliły.

Europejska integracja versus suwerenność to teraz jest najważniejszy podział polityczny, przekraczający i w znacznym stopniu unieważniający tradycyjne podziały lewica-centrum-prawica.

Myślę o tym obserwując, co dzieje się w Wielkiej Brytanii. Brytyjska polityka jest, jak się wydaje, w stanie rozpadu. Nadchodzi ostateczna data Brexitu, a nikt nie wie, czy Wielka Brytania zawrze z Unią jakieś porozumienie, jeśli tak, to jak będzie ono wyglądało, a jeśli nie, to co wtedy? Rząd się miota, kolejni ministrowie odchodzą, próba obalenia pani premier May się nie powiodła, ale wcale nie jest pewne, że wygra ona styczniowe głosowanie w parlamencie nad wynegocjowanym przez siebie porozumieniem z Unią. A jeśli pani premier przegra – bo nie może liczyć na mechaniczną większość głosów formalnej koalicji rządowej, a z drugiej strony przeciwnicy Brexitu też tego porozumienia nie poprą – to czy Unia się ugnie i w ostatniej chwili ustąpi w czymś Wielkiej Brytanii? A może będzie drugie referendum? A może hard Brexit? Brytyjski rząd, zmarnowawszy ponad dwa lata, pospiesznie próbuje przygotować kraj na różne scenariusze i poza tym oraz rutynowym administrowaniem nie jest chyba w stanie zajmować się niczym innym.

Partia Konserwatywna – Torysi – jest wewnętrznie podzielona na zwolenników pozostania w Unii, zwolenników twardego Brexitu i zwolenników Brexitu, ale z jakimś porozumieniem z UE. Kłopot w tym, że takie porozumienie powinno być akceptowalne i dla Brytyjczyków, i dla pozostałych krajów unijnych, to zaś wydaje się niezwykle trudne do osiągnięcia.

Ale po stronie opozycji wcale nie jest lepiej. Jak donosi Guardian, przywódca Labour Party, Jeremy Corbyn, traktowany niekiedy jak ostatnia nadzieja europejskiej lewicy, wywołał wściekłość wielu posłów i działaczy swojej partii, opowiedział się bowiem za Brexitem, wbrew oficjalnemu stanowisku partii. Corbyn jest równie zaciekłym antyliberałem, co nasi rządzący, aczkolwiek z innych powodów. Jeremy Corbyn jest klasycznym, i przez to cokolwiek anachronicznym, socjalistą-etatystą. Chciałby, aby państwo mogło wspierać przemysł, a swojej bazy wyborczej upatruje głównie na zdezindustrializowanej, antyeuropejskiej prowincji, przez co sam staje się antyeuropejski. Nie po drodze mu ze społecznie lewicową, ale proeuropejsko nastawioną i gospodarczo liberalną młodzieżą, tak do 30, z wielkich miast. Jest jednak przekonany, że oni i tak będą głosować na Labour, no bo na kogo innego? Przecież nie na tych zakłamanych Torysów?!

Corbyn stara się przy tym rozgrywać tradycyjną politykę partyjną, choć coraz wyraźniej widać, że jest ona żałośnie nieadekwatna do współczesnych wyzwań. Kunktatorsko nie zgłosił wniosku o wotum nieufności dla rządu Theresy May, choć zażądał jej ustąpienia w słowach, które przypominały – ale tylko przypominały – oficjalną formułę wotum nieufności. Corbyn chce, żeby Torysi wykrwawili się na Brexicie. Ponieważ Torysi Brexitu nie wygrają – Brexit nie jest do wygrania – Corbyn liczy na to, że po wyborach, najprawdopodobniej przyspieszonych, władza sama wpadnie mu w ręce, jak dojrzała gruszka. Może się przeliczyć, tak jak już przeliczył się David Cameron. Mianowicie, po wyborach może być hung Parliament, bez wyraźnej większości. Władza wisieć będzie na wewnętrznie sprzecznej, ale zjednoczonej wokół sprzeciwu wobec tradycyjnej polityki koalicji dziwolągów typu DUP, UKIP i SNP, a premierem zostanie Boris Johnson.

No i jeszcze księżne Meghan i Kate się kłócą.